طراحی وب سایت

شیر یارانه ای 5/2 درصد چربی از این پس با قیمت 600 تومان عرضه می شود. از زمان اجرای طرح هدفمندی یارانه ها، دولت قیمت شیر را ثابت نگه داشته بود اما گلایه های دامداران و کارخانه های تولیدکننده شیر، کار را یکسره کرد.
روزنامه سلامت در این شماره خود نوشت : سرانه مصرف شیر در ایران یک سوم کشورهای اروپایی است و آمار بیماری های ناشی از کمبود کلسیم بسیار بالاتر از استانداردهای جهانی. البته نمی توان سرانه پایین مصرف شیر در کشور را فقط به گردن قیمت آن انداخت. یکی از دلایلی که اولویت سبد غذایی مردم را تعیین می کند، کم بودن آگاهی درمورد سلامت است. در زمینه آموزش و فرهنگ سازی نیز ضعف داریم. حجم زیادی از تبلیغات رسانه ها به موادغذایی مضر مانند چیپس و پفک اختصاص دارد و روز به روز هم بیشتر می شود. شاید تصور کنید، افزایش 250 تومانی قیمت شیر یارانه ای، تاثیر چندانی روی مصرف آن ندارد اما کافی است صف های عریض و طویلی که هر روز برای شیر یارانه ای تشکیل می شد را در ذهنتان مجسم کنید تا متوجه شوید که این بالا و پایین شدن قیمت ها فقط یقه اقشار آسیب پذیر را می گیرد.
نتایج آخرین بررسی مصرف موادغذایی در انستیتو تحقیقات تغذیه که در سال 81 انجام شده است، نشان می دهد 90 درصد خانواده های ایرانی کمتر از نیازشان کلسیم دریافت می کنند. دکتر ربابه شیخ الاسلام با بیان این آمار، افزایش قیمت شیر را یکی از سیاست های غلط ذکر می کند و می گوید: «وقتی قیمت شیر پایین هم بود، با مشکل کمبود کلسیم مواجه بودیم، با شرایط فعلی که مردم کمتر شیر می خرند، چه وضعیتی پیش خواهد آمد؟»
رییس موسسه بهداشت، سلامت و تغذیه با بیان اینکه کمبود کلسیم و ویتامینd، پوسیدگی دندان، نرمی و پوکی و شکستگی زودهنگام استخوان را به همراه خواهدداشت، ادامه می دهد: «یکی از اهداف اصلی برای داشتن سبدغذایی سالم، فرهنگ سازی برای مصرف لبنیات به ویژه شیر بوده است. برنامه شیر مدرسه، یکی از اقدام هایی بود که ما را به این هدف نزدیک تر می کرد. علاوه بر آن ذائقه سازی کودکان برای مصرف شیر نیز بسیار مفید بود اما حالا با این افزایش قیمت، تا حدود زیادی این برنامه ها خنثی می شود.» این متخصص اپیدمیولوژی تغذیه، هدفمندی یارانه ها را برای حمایت از اقشار آسیب پذیر می داند ولی توضیح می دهد: « نتایج چنین سیاست های غلطی، دامن اقشار آسیب پذیر را می گیرد، چون اگر خانواده کمبود بودجه داشته باشد، سعی می کند، غذاهای اساسی را تهیه کند و دیگر نمی تواند به فکر تهیه موادغذایی سالم و مفیدتر باشد.» دکتر شیخ الاسلام به قیمت شیر در کشورهای اروپایی اشاره می کند و می گوید: «بسیاری از کشورهای اروپایی قیمت موادغذایی مفید و ضروری مانند شیر را پایین نگه می دارند و قیمت مواد مضری که سلامت را تهدید می کند، گران. به طور مثال قیمت یک بسته چیپس 2 تا 3 برابر قیمت یک پاکت شیر است بنابراین مردم به راحتی شیر را خریداری می کنند.» دکتر شیخ الاسلام معقتد است، برای حل این معضل، دولت باید برای مواد غذایی ناسالم مانند غذاهای شور، چرب، فست فودها، انواع کراکرها، چیپس و پفک مالیات درنظر بگیرد و سود ناشی از آن را به یارانه غذاهای ضروری مانند شیر اختصاص دهد.وی به مشکل کمبود ریزمغذی ها نیز اشاره می کند: «حتی اگر مردم به میزان کافی شیر می خوردند، باز هم با کمبود کلسیم و موادمغذی مواجه بودیم و باید سایر موادغذایی را با کلسیم و ویتامینd غنی سازی می کردیم. برای روشن تر شدن موضوع، تصور کنید یک لیوان شیر، 300 گرم کلسیم دارد در حالی که شیر غنی شده، 500 گرم کلسیم دارد، بنابراین چنین سیاست هایی، سودی برای سلامت مردم به ویژه اقشار آسیب پذیر نخواهد داشت.»
وزارت بهداشت نگران است
یکی از دلایل اصلی مصرف پایین لبنیات در جامعه، عدم آگاهی مردم از خواص لبنیات است. این قضیه را می شود از مصرف بالای تنقلات و غذاهای مضر سلامت مانند فست فودها فهمید. خیلی ها حاضرند نوشابه را با هر قیمتی بخرند اما شیر و لبنیات را کمتر خریداری می کنند. سرپرست دفتر بهبود تغذیه جامعه وزارت بهداشت، 2 علت عمده برای مصرف پایین مواد لبنی ذکر می کند: «اول آنکه مردم باید از ضرورت مصرف شیر آگاهی داشته باشند و دوم آنکه دسترسی اقتصادی به مواد لبنی باید به گونه ای باشد که اقشار کم درآمد بتوانند آنها را خریداری کنند.» دکتر زهرا عبداللهی با بیان اینکه نان، قوت غالب مردم است و حذف یارانه آن تا حد زیادی ضایعات نان را کم کرد، توضیح می دهد: « در مورد شیر این اتفاق نمی افتد، چون قوت غالب مردم نیست و اقشار کم درآمد، آن را به راحتی از سبد غذایی خود حذف می کنند یا اگر قبلا هفته ای 3 بار شیر می خریدند، حالا هفته ای یک بار می خرند.»
دکتر عبداللهی با ابراز نگرانی در مورد کمبود کلسیم تاکید می کند: «وزارت بهداشت نگران است که با افزایش قیمت شیر، کمبود کلسیم و مشکلات ناشی از آن در اقشار کم درآمد افزایش پیدا کند که هزینه های درمان ناشی از آن، بسیار بیشتر از یارانه شیر خواهد بود.» این متخصص علوم تغذیه با اشاره به اقدام های انجام شده برای مقابله با افزایش قیمت شیر، ادامه می دهد: «در جلسه هایی که با مسوولان این طرح داشتیم، مخالفتمان را اعلام کردیم و حتی کتبی نوشتیم که این اقدام بر الگوی مصرف تاثیر می گذارد، اما آنها اعتقاد داشتند، وزارت بهداشت به مردم آموزش دهد تا مصرف شیر کاهش پیدا نکند.»
دکتر عبداللهی می گوید: «دفتر بهبود تغذیه جامعه حتی برای آموزش و فرهنگ سازی نیز با کمبود بودجه مواجه است و رسانه های جمعی باید به آنها کمک کنند. قرار است اعتباراتی برای آموزش و تبلیغات به این دفتر اختصاص یابد.»
اقشار کم درآمد ضرر می کنند
رییس دفتر بهبود تغذیه جامعه اعتقاد دارد: «مصرف شیر حتی در دهک های بالای جامعه که این افزایش قیمت، برای آنها چندان اهمیتی ندارد نیز پایین است و شاید آموزش و فرهنگ سازی به افزایش مصرف آنها کمک کند اما در مورد اقشار کم درآمد، قضیه تفاوت دارد، چون کمتر از رسانه های گروهی استفاده می کنند، بنابراین باید قیمت شیر به گونه ای باشد که قدرت خریدش را داشته باشند.» او در مورد سرانه پایین مصرف شیر در کشور می گوید: «بنابر استانداردهای جهانی، هر فرد باید روزی 230 تا 240 گرم مواد لبنی مصرف کند، در حالی که در کشور ما این رقم 139 گرم است. علاوه بر آن، سرانه مصرف شیر در کشور ما در سال، 90 تا 100 کیلوگرم و در کشورهای اروپایی 3 برابر این مقدار است.» وی تاکید می کند: «آموزش به مردم از برنامه های اصلی دفتر بهبود تغذیه جامعه وزارت بهداشت است اما تاثیر این آموزش ها و تغییر رفتار مردم، به زمان طولانی نیاز دارد و زود به نتیجه نمی رسد.» دکتر عبداللهی با اشاره به تقاضای زیاد مردم برای استفاده از شیر یارانه ای می افزاید: «صف های طولانی برای شیر یارانه ای نشان می دهد که توانایی خرید شیر غیریارانه ای برای مردم وجود ندارد اما حالا باید دید با افزایش قیمت شیر یارانه ای باز هم این صف های طویل تشکیل می شود؟»
جایگاه آموزش در وزارت بهداشت افت کرده است
دو طرحی که به مجلس ارائه شد و بدون کار کارشناسی بسیار سریع به تصویب رسید، حذف یارانه شیر و ماندن یارانه دارو بود. دکتر علیرضا مرندی، عضو کمیسیون بهداشت و درمان مجلس، معتقد است: «حذف یارانه شیر اشتباهی بود که خسارت های ناشی از آن بسیار بیشتر از حذف یارانه ها نمود پیدا می کند.» وزیر اسبق بهداشت با بیان اینکه با افزایش قیمت شیر همه مشکلات به فقرا شیفت داده می شود ادامه می دهد: «آموزش بدون فراهم کردن امکانات، تاثیر چندانی ندارد و باید موانع را برطرف کنیم تا افرادی که در طبقات اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی پایینی هستند، بتوانند سبد غذایی سالم داشته باشند.» وی با انتقاد از کوچک شدن جایگاه آموزش در وزارت بهداشت، توضیح می دهد: «متاسفانه در وزارت بهداشت جایگاه آموزش بهداشت و سلامت افت کرده در حالی که مشکلات بهداشتی کوچک نشده است. دفتر بهبود تغذیه و آموزش سلامت هر دو اداره کل بودند ولی حالا دفتر هستند، پس چگونه این آموزش ها افزایش می یابد؟!» نماینده مردم تهران به افزایش بیماری های غیرواگیر اشاره می کند و می گوید: «اساس تمام بیماری های غیرواگیر، سبک زندگی مردم، عدم تحرک و عدم آگاهی از سلامت است، بنابراین نه تنها باید به مردم آموزش دهیم، بلکه باید به مسوولان و سیاستمداران نیز در زمینه سلامت آگاهی دهیم و وزارت بهداشت علمدار این آموزش هاست.»
دکتر مرندی اعتقاد دارد: «آموزش به مردم مقوله گسترده ای است که باید مداوم انجام شود. اگر می خواهیم به مردم آموزش دهیم که شیر مصرف کنند باید در آموزش و پرورش، مراکز درمانی، دانشگاه ها و رسانه ها، این آموزش ها وجود داشته باشد.» به گفته دکتر مرندی، فرهنگ سازی و بالا بردن آگاهی مردم بدون ایجاد امکانات لازم بی فایده است به بیان دیگر باید دولت به شیر یارانه دهد تا قیمت آن ارزان باشد و طبقات پایین اجتماعی آن را خریداری کنند.» او در پایان پیشنهاد می دهد: «دولت یک ماده واحده به مجلس ارائه کند که یارانه شیر حذف نشود.» آنگونه که از جوانب امر پیداست حذف یارانه شیر و افزایش قیمت آن، مورد تایید مسوولان نظام سلامت نیست اما با افزایش قیمت ها با اجرای قانون هدفمندسازی یارانه ها، دیر یا زود این اتفاق می افتاد. باید به انتظار نشست و دید برنامه های آموزشی وزارت بهداشت تا چه حد می تواند سرانه مصرف شیر را در جامعه بالا ببرد.